قوانین حسابداری ذخیره مطالبات مشکوک الوصول
برای سوخت شدن بخشی از حساب های دریافتنی استانداردهای ایران روش ذخیره گیری را قبول می کند و علت آن رعایت اصل تطابق هزینه ها و درآمدها می باشد.
پذیرش ذخیره مطالبات مشکوک الوصول مشروط به رعایت موارد مندرج در بند 11 ماده 148 قانون مالیاتهای مستقیم می باشد. براساس مفاد آئين نامه اجرائي موضوع بند (11) ماده 148 اصلاحی قانون مالياتهاي مستقيم مصوب 27/11/1380،هزينه مطالبات مشكوك الوصول و منظور نمودن ذخيره آن در صورت رعايت شرايط زير در حساب مالياتی قابل قبول خواهد بود:
• هزينه منظور شده براي مطالبات مشكوک الوصول منحصراً بايد در ارتباط با فعاليت موسسه باشد.
• ميزان ذخيره مطالبات مشكوک الوصول براي هر يك از بدهكاران كه احتمال لاوصول بودن طلب آن موجود باشد به صورت جداگانه مشخص و تعيين شده باشد.
• اسناد و مدارک مربوط به احتمال لاوصول ماندن طلب موسسه كه براي آن ذخيره منظور شده است از كفايت لازم برخوردار باشد.
• هزينه مطالباتی كه مربوط به طلب از كارمندان، مديران، سهامداران يا شركاء و شركتهاي تابعه می باشد قابل قبول نخواهد بود.
• چنانچه مطالبات موسسه از پوشش بيمه ای برخوردار باشد، در صورت لاوصول بودن آن، مازاد ميزان پوشش بيمه ای قابل قبول براي ايجاد ذخيره خواهد بود.
• ذخيره ايجاد شده برای مطالبات مشكوک الوصول بايستي در دفاتر موسسه به حساب مخصوص منظور شده باشد، تا زماني كه طلب وصول گردد يا لاوصول بودن آن محقق شود.
• مطالبات لاوصول به شرط اثبات آن به موجب اسناد و مدارک مثبته تا ميزان ذخيره مطالبات مشكوک الوصول از محل مزبور تأمين و در صورت مازاد بر ميزان ذخيره، در هزينه سال مورد رسيدگي كه لاوصول شدن آن محقق شود، قابل احتساب خواهد بود.
نحوه ثبت ذخیره مطالبات مشکوک الوصول
در مورد مطالبات سوخت شده در سیستم حذف مستقیم باید ثبت ذیر انجام شود:
هزینه مطالبات سوخت شده xxx
حساب های دریافتنی xxx
شرح سند: بابت سوخت شدن مطالبات لاوصول
در مورد مطالبات سوخت شده در سیستم ایجاد ذخیره باید ثبت ذیر انجام شود:
در زمان ایجاد ذخیره:
هزینه مطالبات مشکوک الوصول xxx
ذخیره مطالبات مشکوک الوصول xxx
در زمان سوخت شدن مطالبات:
ذخیره مطالبات مشکوک الوصول xxx
حسابهای دریافتنی xxx
در زمان دریافت مطالباتی که قبلا سوخت شده دو ثبت زیر را همزمان می زنیم:
حسابهای دریافتنی xxx
ذخیره مطالبات مشکوک الوصول xxx
•••••
بانک xxx
حسابهای دریافتنی xxx
در پایان هر دوره مانده ذخیره تعدیل می شود اگر مانده حساب مطالبات مشکوک الوصول برای سال بعد کمتر از حد نیاز باشد در این صورت به میزان اختلاف این دو عدد با هم ثبت زیر زده می شود:
هزینه مطالبات مشکوک الوصول xxx
ذخیره مطالبات مشکوک الوصول xxx
حال اگر مانده حساب مطالبات مشکوک الوصول برای سال بعد بیشتر از حد نیاز باشد در این صورت به میزان اختلاف این دو عدد با هم ثبت زیر زده می شود:
ذخیره مطالبات مشکوک الوصول xxx
سایر درآمدها xxx
مبلغ ذخیره مطالبات مشکوک الوصول از دو دیدگاه مختلف و با چهار روش به شرح زیر برآورد می شود:
1. دیدگاه صورتحساب سود و زیان(برآورد هزینه ی اعطای اعتبار مشتریان):
• روش درصدی از فروش نسیه
• روش درصدی از مجموع فروش(نقد و نسیه)
2. دیدگاه ترازنامه(برآورد ارزش مطالبات)
• روش درصدی از حساب های دریافتنی
• روش جدول تجزیه سنی حساب های دریافتنی
