داراییهای ثابت مشهود و نامشهود


                             داراییهای ثابت مشهود و نامشهود

                 داراییهای ثابت مشهود که در یک موسسه خصوصی با نهاد دولتی به عنوان اموال نیز اطلاق می گردد، بدون تردید نقش حساس و ارزنده ای را برای ادامه زندگانی آن موسسه، شرکت یا سازمان بر عهده دارد.بنابراین اعمال مدیریت صحیح در خصوص نحوه نگهداری، نیازمند تدوین قوانین و مقررات خاص در خصوص نگهداری و استفاده مطلوب از این اموال می باشد.

              در خصوص این قوانین و مقررات علی رغم بررسیهای عینی و پژوهشهای فراگیر تاکنون مجموعه کاملی که بتواند جوابگوی نیازهای کاری واجرایی موسسات باشد ارائه نگردیده است. لازم به ذکر است نحوه خرید ثبت و نگهداری این داراییها و اهمیت آن برای مدیران تا آنجا مهم است که در این گونه موسسات نیروی انسانی مورد استفاده در حساب اموال به امین اموال شهرت دارد.

           کسب اطلاعات همه جانبه پیرامون مدیریت نوین اموال از نظر علمی می تواند جوابگوی بسیاری از مشکلات و نیازهای کاری حسابداران و مدیران یک مجموعه قرار گیرد و موسسه یا نهاد را در جهت کسب راه حل مناسب و رسیدن به اهداف آن یاری رساند.

            در این تحقیق تلاش گردیده است که  به نحوی از مباحث مربوطه به داراییهای ثابت مشهود و نا مشهود بحثی به میان آورده و تا حد امکان مطالبی پیرامون آن گفته شود.

مباحث مطرح شده در این تحقیق شامل موارد زیر می باشد:

1-     شناخت اموال و داراییها

2-     مدیریت اموال

3-     خرید،ثبت و نگهداری اموال

4-     تحصیل داراییهای ثابت

              شناخت اموال و داراییها

داراییهای ثابت یا اموال عبارت است از آنچه در ملک شخصی باشد و در اصطلاح حقوقی چیزی است که ارزش اقتصادی داشته و قابل تبدیل به پول باشد.

قانون مدنی ایران اموال را به 2 نوع تقسیم نموده است :

1-     اموال منقول

2-     اموال غیر منقول

الف_ اموال منقول : اموالی است که قابل حمل  و انتقا ل از جایی به جای دیگر باشد مانند : میز،صندلی،اتومبیل،مبل و غیره.......

ب_ اموال غیر منقول : اموالی است که امکان حمل و انتقال آن از محلی به محل دیگر وجود نداشته باشد،بنابراین تعریفی که در قانون مدنی نیز به آن اشاره شده است زمین محل احداث ساختمان و همچنین ساختمانهاو بنا ها  جز اموال غیر منقول محاسبه می گردند.

اگر در یک اهداف از پیش تعیین شده عده ای از افراد برای تاسیس یک موسسه تولیدی با هدف تحصیل سود سرمایه گذاری نمایند بعد از مقدمات برنامه کار اولین قدم در این قسمت از کار تبدیل سرمایه نقدی به غیر نقدی می باشد.قدم آغازین تهیه و تدارک جا و مکان مناسب برای تولید و نگهداری  و توزیع مواد و کالا می باشد که جز مراحل اولیه و اصلی حرکت به سمت و سوی هدف محسوب می گردد و در مراحل بعدی خرید ماشین آلات و ابزار و تجهیزات مورد نیاز و تدارک خرید مواد اولیه و خام مورد نیاز و تبدیل آن به کالای ساخته شده می باشد.همانگونه که ملاحظه می گردد اولین اقدام در این گونه موسسات شناخت و خرید اموال می باشد.بنابر این در اینگونه موسسات کل سرمایه نقدی به غیر نقدی تبدیل شده است و در حقیقت به شکل اموال تغییر وضعیت داده است .اموالی که به این ترتیب گردآوری شده از اهمیت ویژه ای برخوردار است و در حقیقت وجود آنها حیات اقتصادی موسسه را رقم می زند.

در این تحقیق با توجه به نوع نگرش ما به اموال و داراییهای ثابت به موسسه و نهاد خاصی نمی باشد و شامل اموال دولتی نیز می باشد.دولت نیز همانند افراد حقیقی و حقوقی برای اعمال مالکیت و تصدی و انجام وظایف خود نیازمند به استفاده و ابزارهایی با عنوان اموال می باشد برای حسن استفاده و نگهداری اموال خود سیستمی را تدارک دیده که در مجموع به آن اداره امور اموال و یا مدیریت اموال دولتی اطلاق می شود.

اعمال مدیریت با انجام چند وظیفه اصلی امکانپذیر است که این وظایف را می توان به شرح زیر نام برد:

1-     تدارک اموال اعم از منقول و غیر منقول بصورت خرید یا تملک قانونی و یا دریافت هدیه

2-     نگهداری فیزیکی اموال مزبور و نظارت برنحوه استفاده صحیح از آن

3-     نگهداری  حساب اموال و مستند سازی مشخصات اموال غیر منقول

4-     اعمال کنترل و نظارت بر نحوه  نگهداری اموال از نظر حساب و فیزیکی

5-     اعمال حیطه مالکانه بر اموال و جلوگیری از تعدی و تصرف متجاوزین به آن از طریق مراجع ذیصلاح

6-     شناسایی اموال فرسوده و غیر قابل استفاده واز گردش خارج نمودن آنها(در مورد اموال منقول)

7-     استفاده بهینه از اموال غیر منقول با اعمال سیستم شناسایی و کنترل

8-     اعمال نظارت دقیق بر هر گونه فعل و انفعال-فروش و تبدیل به منظور حصول اطمینان از اجرای صحیح مقررات

 

  هر کدام از نهادها و سازمانها و موسسات چه خصوصی و چه دولتی وظایف خاصی در خصوص اموال دارند که در مجموع این وظایف مشترک می باشد.

 


ادامه نوشته

كنترلهاي حسابرسي در رابطه با داراييهاي ثابت:


1- كنترل امضا هاي مجاز سند حسابداري

2- كنترل صحت محاسبات

3- كنترل با ايين نامه تفكيك هزينه هاي جاري از سرمايه اي

4- كنترل با برگ در خواست خريد كالا/خدمات

5- كنترل با صورتحساب فروشنده

6- كنترل ممهور شدن مدارك به مهر <باطل شد>

7- كنترل با برگ حواله انبار.رسيدو حواله مستقيم

8- كنترل با ايين نامه معاملات شركت

9- كنترل كسورات قانوني(بيمه و ماليات)از كارهاي حق الزحمه

10- كنترل ارتباط هزينه هاي سرمايه اي با فعاليت شركت

11- كنترل كفايت اسناد و مدارك مثبته

12- كنترل ارتباط هزينه با دوره مالي

13- كنترل اعتبار مدارك مثبته

14- كنترل ثبت صحيح حساب و طرف حساب سند حسابداري

15- كنترل هزينه هاي سرمايه اي داراي قرارداد با مفاد قرارداد و استخراج خلاصه قرارداد

16- كنترل داراييهاي در جريان تكميل طبق پيش بيني و كار انجام شده از نظر ريالي و فيزيكي

17- كنترل درصد يشرفت فيزيكي داراييهاي در جريان تكميل با گزارشات دريافتي كه به تاييد قسمت فني و مقامات مجاز رسيده باشد

18- كنترل تعيين بدهيهاي احتمالي از محل ايجاد داراييها(بيمه . ماليات . .......)

19- كنترل احتساب هزينه هاي دستمزد . سربار . و مو اد مصرفي قيمت تمام شده داراييها ي ساخته شده در شركت

20- كنترل داشتن دستورالعمل انتقال داراييهاي در جريان تكميل به داراييهاي ثابت و تهيه صورت جلسه تكميل و تحويل و تحول داراييهاي در جريان تكميل (با امضاء مسئولين فني شركت و تكميل كننده(سازنده) كه ساخت انها به اتمام رسيده و صدور سند حسابداري جهت انتقال به داراييماي ثابت

21- كنترل مشخص نمودن تاريخ بهره برداري از داراييهاي در جريان ساخت تكميل شده جهت احتساب هزينه استهلاك

22- كنترل تفكيك قيمت عرصه (زمين) و اعيان (ساختمان) از يكديگر و ارايه ان در جدول يادداشت داراييهاي ثابت طبق صورتهاي مالي بصورت جداگانه

23- كنترل داشتن ليست (دفتر) اموال

24- كنترل داشتن كارت تعمير داراييها(ماشين الات. ساختمان . وسايط نقليه و ..........)

25- كنترل احتساب ذخيره براي داراييهاي مسروقه و مفقوده

26- كنترل مشخص نمودن داراييهاي بلا استفاده و احتساب هزينه استهلاك معادل 30درصد نرخ استهلاك مقرر در ماده 151 ق.م.م و پرس جو از مسئولين مبني بر علت عدم استفاده از داراييهاي راكد و تصميم گيري در ارتباط با موضوع مربوطه

27- كنترل پوشش بيمه اي داراييها:

قيمت تما م شده –ارزش دفتري –ارزش بيمه شده طبق بيمه نامه = اضافه(كسر)پوشش بيمه اي

28- كنترل نرخ استهلاك مندرج در صورتهاي مالي با نرخ هاي مورد استفاده در شركت (كنترل بصورت نمونه اي)و مفاد ماده 151 ق . م. م

29- انجام كنترل اقلام نمونه انتخابي طبق چك ليست مربوطه

30- مشاهده عيني اسناد مالكيت زمين . ساختمان . و وسايط نقليه و قرار دادن رونوشت انها در پرونده دايم و به روز اوري انها در هر دوره رسيدگي

31- كنترل استخراج اقلام فروخته شده و بررسي صحت محاسبات صورت گرفته در ارتباط با انها:

قيمت تمام شده – ذخيره استهلاك – ارزش دفتري – قيمت فروش = سود (زيان)

32- كنترل اضافات ذخيره استهلاك با هزينه استهلاك

33- تهيه صورت خلاصه اضافات دارايهاي ثابت و داراييهاي در جريان تكميل

34- كنترل مشاهده عيني وسايل نقليه و انجام كنترل هاي لازم طبق چك ليست مربوطه

35- كنترل قيمت تمام شده و ذخيره استهلاك طبق دفاتر با قيمت تمام شده و ذخيره استهلاك طبق صورت ريز اموال(دفتر اموال) در پايان دوره

36- دريافت و كنترل ليست داراييهاي اسقاط شده طبق دفتر اموال و خارج نمودن قيمت تمام شده انها از دفاتر

37- كنترل رعايت ايين نامه اجرايي ماده 138 ق . م . م. در ارتباط با پروژه هاي طرح توسعه و افزايش ظرفيت

38- كنترل استخراج سيستم خريد و ايجاد داراييهاي در جريان تكميل و قرار دادن ان در پرونده دايم

39- استخراج تعهدات سرمايه اي به شرح زيز:

مبلغ قرارداد – هزينه هاي انجام شده قطعي سرمايه اي = تعهدات سرمايه اي

شرح كنترل هاي اقلام نمونه انتخابي از ليست (دفتر ) با اموال:

1- مشاهده عيني

2- كنترل محل استقرار واقعي با كارت اموال

3- كنترل محل كارت اموال

4- كنترل محل كارت تعميرات

5- كنترل محل پلاك اموال

6- كنترل مشخصات استفاده كننده واقعي با كارت اموال

7- كنترل محل استقرار با مركز هزينه

8- كنترل محافظت صحيح از دارايي مربوطه

9- كنترل داشتن سيستم و لوازم اطفاء حريق در محيط استقرار داراييها

10- كنترل محاسبات استهلاك در كارت اموال

11- كنترل نرخ و روش استهلاك طبق كارت اموال با ايين نامه استهلاكات مفاد ماده 151 ق.م .م

12- كنترل قيمت تمام شده و ذخيره استهلاك دارايي طبق كارت اموال با ليست (دفتر) اموال

شرح كنترل وسايط نقليه (مشاهده عيني):

1- كنترل شماره شهرباني خودرو با اصل شناسنامه خودرو

2- كنترل شماره شاسي

3- كنترل شماره موتور

4- كنترل مشخصات خودرو طبق كارت اموال با اصل شناسنامه خودرو

5- كنترل مشخصات استفاده كننده (تحويل گيرنده)واقعي با كارت اموال

6- كنترل صورت جلسه تحويل خودرو به استفاده كننده

7- كنترل لوازم تحويلي طبق صورت جلسه با لوازم موجود در خودرو

8- كنترل بيمه نامه شخص ثالث و مدت زمان اعتبار ان (مشاهده عيني)

9- كنترل داشتن برگ معاينه فني

10- كنترل مجهز بودن خودرو به لوازم اطفاي حريق

11- كنترل داشتن كارت تعميرات خودرو

12- كنترل داشتن دستورالعمل(ايين نامه) تحويل و تحول خودرو